Загрузка…

История

Кочевое государство: особенности политической системы кочевников Евразии

В широком спектре этносоциальных проблем кочевого общества особое место занимает изучение потестарно-полити-ческой или политической системы. Одна из парадоксальных ситуаций историко-этнологичес-кой науки Казахстана — отсутствие исчерпывающего ответа на вопрос: а было ли государство у кочевников евразийского региона и, в частности, у казахов? Вопрос даже не в содержании, формах и стадиальной принадлежности политической организации, речь идет вообще… read more »

ИСТОРИЯ ВЕЛИКОЙ СТЕПИ В КОНТЕКСТЕ ВСЕМИРНОЙ ИСТОРИИ

Человеческая жизнь трехмерна. В каждую долю секунды человеческое сознание оперирует трехмерной системой координат времени — прошлое, настоящее и будущее. В этом заключается залог целостности человеческого бытия. Это распространяется как на отдельные человеческие популяции, так и на все человечество. Впрочем, это не исключает многообразия человеческой истории, своеобразную специфику восприятия времени у отдельных народов. Тем не менее,… read more »

Казахское шежире в контексте устной традиции

В широком комплексе источников по истории казахского общества XV-ХГХ вв. устные народные или национальные источники занимают важное место. Сведения, содержащиеся в различных памятниках устного творчества казахов и предшествовавших им степных народов Великого степного пояса, незаменимы при реконструкции исторического прошлого. Как особая форма литературного творчества и одновременно, как суммарная историческая память, эти знания в большей части… read more »

КЕҢЕС ӨКІМЕТІНІҢ ҚАЗАҚСТАНДА ДІНГЕ ҚАРСЫ САЯСАТЫ

Қазақстанда діни мекемелерді мемлекеттен бөлу саясатының жүзеге асырылуы. Тарихта Кеңес билігінің исламға қатысты саясатының мәнін ашып көрсетуге жәрдемдесетін құжаттар белгілі. Бұл құжаттарды талдау негізінде олардың мазмұнының шын мәніндегі саясатқа қаншалықты сәйкес болғанын анықтауға болады. 1917 ж. 20 қарашада ХКК «Ресей және шығыстың барлық мұсылмандарына үндеуін» жариялады. Біз үшін құжаттың төмендегі үзіндісі қызығушылық тудырады: «…Ресей мұсылмандары, Еділ… read more »

Большевиктер және империяның ұлттық шет аймақтарындағы мұсылмандар

Ақпан революциясынан кейін бұрынғы Ресейдің саяси дамуында күрделі өзгерістер орын алды. Елдің болашақ даму жолы туралы мәселенің өзектілігі артты. Әр түрлі саяси бағыттағы партиялар мен идеялардың өзара әреккеттесуі мен қайшылығы байқалып, саяси қозғалыстар етек алды. Елдегі бұл өзгерістер ұлттық шет аймақтарын мекендеген мұсылман халықтарын да бей-жай қалдырмады. Осыған байланысты 1923 ж. большевик Н.Төреқұлов мұсылман дін… read more »

Уақытша үкімет және мұсылмандардың бүкілресейлік бірінші конгресі

1917 ж. Ақпан революциясынан кейін Ресей мұсылмандары үшін даму жолын таңдау мәселесінің өзектілігі артты. Сонымен бірге әлеуметтік- экономикалық, ұлттық-саяси мәселелер мен діни басқару құрылымына қатысты мәселені шешудің жаңа мүмкіндігі туды. Жер-жерде мұсылмандардың губерниялық съездері өткізіліп, мұсылмандардың бүкілресейлік съезіне дайындық басталды. 1917 ж. 1-11 мамыр аралығында Мәскеуде Ресей мұсылмандарының бірінші съезі өтті. Оған татар, башқұрт, қазақ,… read more »

Дін саласындағы кеңестік заңнама және діншілдікке қарсы күрес

Кеңес өкіметінің дін саласындағы заңнаманы талдау оның дінге қатысты саясатын ашып көрсетуге мүмкіндік береді. Өткені заңнамалық құжаттар дін саласындағы мемлекеттік саясаттың құқықтың негізін жасай отырып, дінге қатысты мемлекеттік саяси бағытты анықтайды. Кеңес өкіметінің билік басына келуіне дейін дін мемлекеттік аппараттың құрамдас бөлігі болып табылды. Орыс православтық шіркеуі мемлекетте үстем дін деп танылды. Мемлекет билешісі император… read more »

Мемлекет пен діннің өзара ықпал етуінің большевиктік үлгісі

«Зайырлану» ұғымының екі негізгі мағынасы бар. Біріншісі – заңи, ол ертеректе пайда болып, Шіркеу жерлерінің мемлекетендірілуін білдірді. Бұндай секуляризация Батыс Еуропа елдерінде XVI ғасырдағы Реформация барысында және одан кейін жүзеге асты. Ресейде секуляризацияны XVIII ғ. патша үкіметі және ХХ ғасырдың 20-жж. большевиктер жүзеге асырды. Ғылыми әдебиетте секуляризацияның екінші мағынасының пайда болуы зерттеушілердің қазіргі қоғамдардағы діннің… read more »

КЕҢЕС ӨКІМЕТІНІҢ ДІН САЛАСЫНДАҒЫ САЯСАТЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ

Уақытша үкіметтің дін және діни мекемелерге қатынасы Кеңестік тарихнамада ұзақ уақытқа дейін орныққан тұжырымға сәйкес Уақытша үкіметтің діни саясаты мән-мағынасы мен бағыттылығы жағынан «буржуазиялық» сипатта болды және қоғамда ар-ұждан бостандығы қағидаларының толығымен орындалуына мүдделі болмай, діни ұйымдарға тиісті деңгейде бостандық бермеді. Ал, шын мәнінде, солай болды ма? 1917 жылы 2 наурызда Уақытша үкіметтің алғашқы құрамы… read more »

Sidebar